آلودگی هوا - آلاینده های صنعتی و شهری

شبیه سازی آتش و حریق با پایرو سیم Pyro sim

آخرین مطالب

امکانات وب

آلودگی هوا - آلاینده های صنعتی و شهری

Air pollution - آلودگی, هوا

مؤسسه حفاظت از محیط زیست آمریکا EPA، شش آلاینده, اصلی هوا را به عنوان معیار انتخاب نموده و این آلاینده, ها را به دو دسته آلاینده, اولیه و آلاینده, ثانویه تقسیم کرده است. آلاینده,های اولیه هوا موادی هستند که بر اثر واکنش های شیمیایی و به ویژه احتراق، به محیط وارد میشوند و شامل پنج گاز آلاینده, منو اکسید کربن (CO)، دی اکسید نیتروژن (NO2)، دی اکسید گوگرد و اکسید گوگرد (SO2)، ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرون (PM-10) و سرب Pb میباشد. آلاینده های ثانویه هوا به موادی اطلاق میشود که در اثر فعل و انفعالات موجود در جو زمین بوجود میآید و در این گروه میتوان از ازن (O3) نام برد. با توجه به بروز مشکلات فراوان در زمینه آلودگی, هوا در کلان شهر ها و شهر های بزرگ مانند تهران، اصفهان، مشهد، اهواز، تبریز، آبادان و سایر شهر ها، در این بخش به ارائه توضیحات تکمیلی در خصوص گازها و عوامل آلاینده به صورت اجمالی می پردازیم. در ابتدا این بخش توضیحی در خصوص واحد PPM - پی پی ام - که به عنوان واحد اندازه گیری آلاینده ها شناخته می شود، ارائه می کنیم.

واحد PPM چیست؟

PPM مخفف Part Per Million به معنی واحد در میلیون می باشد. همانطور کهدرصد جهت تعریف واحد در صد می باشد. ppm یک کمیت بدون واحد است و جهت مشخص کردن میزان بسیار کمی از مواداستفاده می شود.

قسمتدر واحد سنجش یک کمیت بدون بعد است. کمیت بدون بعد (Dimensionless quantity) در تحلیل ابعادی به کمیتی اطلاق میشود کهفاقد یک واحد فیزیکی مشخص باشد. این نوع کمیتها در فیزیک، ریاضی، علوم اقتصادی ومهندسی به چشم میخورد. این کمیتها معمولا از نسبت دو کمیت با واحدهای مشابه یانسبت دو عبارت جبری با واحدهای یکسان تشکیل میشود. برای مثال مفهوم 2 PPM، یعنی 2 میلی گرم از یک ماده حل شونده در 2کیلوگرم از حلال حل شده است و یا 2 سانتی متر مکعب از یک گاز معین در 2 متر مکعب از هوا وجود دارد. در واقع یکای هر دو جزء مورد نظر(حل شونده و حلال) میبایست یکی باشد تا در نهایت ppm یک کمیت بدون بعد باشد.

گاز آلاینده منو اکسید کربن (CO)

گازآلاینده منوکسید کربن، گازیبی رنگ و بی بو ولی بسیار سمی است. منبع اصلی تولید منوکسید کرین، موتورهای احتراق داخلی مانند خودرو هایسواری و سنگین هستند. گاز منواکسید کربندر هوای آزاد و به مقدار کم، زندگی بیماران قلبی و ریوی، کودکان و افراد مسن را به خطر می اندازد و درافراد سالم باعث سردرد، سرگیجه، خستگی زیاد و تحریک اعصاب می شود. استنشاق گاز CO در محیط های در بسته و سقف دار، به خصوص تونلها، سوله ها و کارخانجات در زمانطولانی و با غلظت بالا، حتی می تواند باعث خفگی و مرگ شود.

حد مجاز گاز CO ، بسته به نوع محیط متفاوت می باشد. به عنوان مثال حد مجاز گاز CO - منو اکسید کربن در محیط های شغلی با در نظر گرفتن زمان قرارگرفتن در معرض این گازمتفاوت است که این میزان در کتاب حدود مواجهه استاندارد شغلی درج شده است.

جهت مطالعه توضیحات تکمیلی در خصوص گاز آلاینده منو اکسید کربن - قاتل خاموش - بر روی این نوشته کلیک نمایید.

جهت دانلود کتاب حدود مواجهه شغلی و سایر مراجع در حوزه تهویه صنعتی, و شبیه سازی، بر روی این نوشته کلیک نمایید.

اکسیدهای نیتروژن (NOX)

دیاکسید نیتروژن که بیشتر از سایر اکسیدهاینیتروژن در هوا منتشر میشود گازی است قهوهای رنگ و بدبو که توسط وسایلنقلیه موتوری و کارخانجاتی که از موتورهای احتراق داخلی استفاده میکنند، وارد هوامیشود. این گاز باعث تحریک چشمها و قسمتهای عمقی ریه شده و موجب بروز خستگیمفرط و افزایش موارد بیماری میگردد. علاوه بر این منوکسید نیتروژن و دی اکسید نیتروژن به گیاهان صدمات زیادی واردمیکنند. اکسیدهای نیتروژن نیز بیشتر از خودرو های سنگین مانند اتوبوس، کامیون،مینی بوس و وانت تولید می شود. علاوه بر موارد ذکر شده، اکسید های نیتروژن که شاملدی اکسید نیتروژن و مونو اکسید نیتروژن می شود، توسط لکوموتیو (قطار) و هواپیما نیزتولید می گردد. به همین دلیل مناطقی از شهر که نزدیک ایستگاه راه آهن یا فرودگاههستند، از آلودگی, هوای بیشتری رنج می برند و درصد آلاینده منوکسید نیتروژن و گاز دی اکسید نیتروژن در آنها به شدت بالا است.

بایدتوجه داشت که منوکسید نیتروژن - NO حد مجاز پایین تری نسبت به منو اکسید کربن - CO داشته وخطرات بیشتری ایجاد می کند.

اکسیدهای گوگرد (SOx)

گاز آلاینده دی اکسید گوگرد (SO2)کهبیشتر از دیگر اکسیدهای گوگرد در هوا منتشر میشود، گازی است بیرنگ و بدبو کهباعث تحریک مجاری تنفسی بخصوص حلق، بینی و حنجره شده و ایجاد برونشیتهای مزمن،آسم و آمفیزم میکند. منبع اصلی تولید این گاز، احتراق گازوئیل و مازوت در منازل،کارخانجات و وسایل نقلیه موتوری است. درعین حال باید توجه داشت که یکی ازمهمترین منابع تولید این گاز در ایران، خودروهای سنگین می باشد.

دلیل این مطلب وجود درصد نسبتا بالایگوگرد در سوخت سنگین (گازوئیل، نفت خام و مازوت) است که در ایران بسیار شایع میباشد. همانند اکسید های نیتروژن، گاز آلاینده دی اکسید گوگرد نیز در اطراف نیروگاه، ایستگاه قطار و راه آهن، فرودگاه و محل دپوی اتوبوسها از غلظت بسیار بالایی برخوردار است که برای ساکنین این مناطق می تواند خطر آفرین باشد.

آلاینده های هوا

ذرات معلق هوا (PM 10) (PM 2.5)

ذراتمعلق با قطر کمتر از 10 میکرومتر به دلیل راهیابی به سیستم تنفسی، به عنوان شاخصاصلی مواد معلق آلاینده در هوا معرفی میشوند. بر اساس مطالعات ذرات معلق در مقایسه با گاز های اکسید گوگرد و اکسیدهای ازت برای سلامتی مخاطره آمیزتر است و مقدار بیش از حدمجاز آن در تشدید بیماریهای قلبی ریوی، کاهش مقاومت سیستم ایمنی بدن در مقابلبیماریها، از بین رفتن بافت ریه، آسم کودکان، مرگ و میر زودرس و سرطان نقش عمدهایدارد.

منشاتولید ذرات معلق در شهرها خودرو های سنگین است. لیکن در ایران منشا این ذرات بهخصوص در شهرهای غربی و جنوبی کشور مانند اهواز، آبادان و ... ریزگرد هاهستند. علاوه بر شهرهای استان خوزستان که در معرض ذرات معلق PM هستند، استان سیستان و بلوچستان و شهر زابل نیست به شدت در اثر نفوذ ریزگردها، دچار آلودگی, هوا است.

ذراتمعلق در مقایسه با سایر گازهای آلاینده که وارد سیستم متابولیسم بدن می شوند، ازجهاتی خطر بیشتری دارند، زیرا به صورت مستقیم وارد ریه شده و جذب نخواهندشد.

جهت مطالعه توضیحات تکمیلی در خصوص ریزگرد و ذرات معلق آلاینده بر روی این نوشته کلیک نمائید.

باید توجه داشت که به منظور ارائه راهکار در خصوص کاهش آلودگی, هوا و گازهای آلاینده و ریزگرد ها، ابتدا باید مطالعات دقیقی در خصوص شرایط اقلیمی و جغرافیایی موقعیت مورد نظر انجام داد و حتی جهت و شدت متوسط جریان باد غالب را بررسی نمود تا بتوان راهکاری را برای مقابله با ذرات معلق و ریزگرد ها شناسایی نمود که البته این روش در هر منطقه، نتایج متفاوتی خواهد داد که تابع شرایط آن محدوده می باشد.

دانلود مقاله در خصوص تاثیرات ریزگرد ها و ذرات معلق PM بر سلامتی

PM effect on health article - PDF

ذرات pm 10