دلیل آلودگی هوای تهران و شهرهای بزرگ

مشکل آلودگی هوا چندین سال است گریبانگیر کشورعزیزمان ایران و شهرهای بزرگ از قبیل اهواز، آبادان، مشهد، اصفهان، تهران، تبریز،ارومیه و بسیاری از شهرهای دیگر شده است. به منظور یافتن راهکار مناسب برای کنترلآلودگی هوا ابتدا لازم است منشاء و عوامل پدید آورنده آلاینده ها را شناسایی کرد.

در این مقاله تلاش می گردد عوامل ایجاد آلاینده ها و درصد تاثیر هریکاز آن ها بر آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و کلان شهر های ایران مورد بررسی قرار گیرد.

به صورت کلی منشا آلودگی هوا را می توان به دو بخش عوامل طبیعی وعوامل غیر طبیعی تقسیم نمود. عوامل طبیعی شامل مواردی از قبیل ریزگرد ها، گرد وخاک و غبار می باشد. به عنوان مثال آلودگی هوای شهرهای جنوبی کشور مانند آبادان واهواز در بسیاری از موارد منشاء طبیعی دارد.

در خصوص عوامل غیر طبیعی ایجاد آلاینده ها که منجر به آلودگی هوا میشود، این موارد عموما خود به دو گروه عوامل متحرک(خودرو ها و وسایل نقلیه) و عواملثابت مانند کارخانجات، نیروگاهها، پتروشیمی و ... تقسیم می شوند.

در این میان و با در نظر گرفتن بررسی ها و مطالعات موجود، به عنوانمثال در شهر تهران بیش از 85% از میزان تولید آلاینده ها، به وسایل نقلیه اختصاصدارد که از این میان بیش از 75% از میزان تولید آلاینده ها، بدلیل فعالیت خودروهای سنگین مانند اتوبوس، کامیون، کامیونت و ماشین آلات سنگین می باشد. بدین ترتیبدلیل بیش از 63% از آلودگی هوای کلان شهر ها مانند تهران، ناشی از تردد و فعالیتخودرو های سنگین است.

آیا اجرای طرح زوج و فرد از درب منازل مفید است؟

به همین دلیل استفاده از طرح های نا کارآمد و غیر کارشناسی مانند طرحزوج و فرد از درب منازل، تقریبا تاثیری بر بهبود شرایط هوا نداشته و نخواهد داشت.این رویه در صورت تداوم علاوه بر از بین بردن اعتماد اقشار مختلف به مسئولین، موجببروز مشکلات در وضعیت اقتصادی کشور نیز خواهد شد. با این توضیحات مسئولیت بهبودوضعیت آلودگی هوا در تهران و کاهش آلاینده ها در شهرهای بزرگ مانند تبریز، اصفهان،مشهد، ارومیه و ... بر عهده مسئولین بوده و با بهبود کیفیت سوخت به ویژه گازوئیل،و ارتقاء وضعیت معاینه فنی اتوبوس ها، کامیون ها و خودرو های سنگین ممکن است.

در اینفوگرافی ذیل، منشاء تولید آلاینده ها و میزان تاثیر آن بر حسبدرصد در آلودگی هوای تهران مشخص شده است.

در ادامه این بخش به ارائه توضیحات اجمالی در خصوص آلاینده ها وگازهای سمی تولید شده توسط خودرو ها و کارخانجات می پردازیم.

مؤسسه حفاظت از محیط زیست آمریکا EPA، شش آلاینده اصلی را بهعنوان معیار انتخاب نموده و اینها را به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم کرده است.آلایندههای اولیه موادی هستند که از منابع مستقیماً به هوای محیط وارد میشوند وشامل پنج آلاینده منواکسیدکربن(CO)، دیاکسیدنیتروژن(NO2)، دیاکسیدگوگرد(SO2)، ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرون (PM-10) و سرب Pb میباشد. آلایندههایثانویه به موادی اطلاق میشود که در اثر فعل و انفعالات موجود در هوای اطراف زمینبوجود میآید و در این گروه میتوان از ازن (O3) نام برد.

منو اکسید کربن (CO)

آلاینده منو اکسیدکربن گازی بی رنگ و بی بو ولی بسیار سمی است. منبع اصلی تولید اینگاز موتورهای احتراق داخلی هستند. گازمنواکسید کربن در هوای آزاد و به مقدار کم، زندگی بیماران قلبی و ریوی را به خطرمی اندازد و در افراد سالم باعث سردرد، سرگیجه، خستگی زیاد و تحریک اعصاب می شود.استنشاق این گاز در محیط های در بسته و سقف دار، به خصوص تونلها، سوله ها وکارخانجات در زمان طولانی و با غلظت بالا حتی می تواند باعث خفگی و مرگ میشود.

اکسیدهای نیتروژن (NOX)

دیاکسید نیتروژن که بیشتر از سایر اکسیدهای نیتروژن درهوا منتشر میشود گازی است قهوهای رنگ و بدبو که توسط وسایل نقلیه موتوری وکارخانجاتی که از موتورهای احتراق داخلی استفاده میکنند، وارد هوا میشود. اینگاز باعث تحریک چشمها و قسمتهای عمقی ریهها شده و موجب بروز خستگی مفرط و افزایشموارد بیماری میگردد. علاوه بر این به گیاهان نیز صدمات زیادی وارد میکند. اکسیدهای نیتروژن نیز بیشتر از خودرو های سنگین مانند اتوبوس، کامیون، مینی بوس و وانت تولید می شود.

ذرات معلق (10 PM)

ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرومتر به دلیل راهیابی به سیستمتنفسی، به عنوان شاخص اصلی مواد معلق در هوا معرفی میشوند. بر اساس مطالعات ذراتمعلق در مقایسه با اکسیدهای گوگرد و اکسیدهای ازت برای سلامتی مخاطره آمیزتر است ومقدار بیش از حد مجاز آن در تشدید بیماریهای قلبی ریوی، کاهش مقاومت سیستم ایمنیبدن در مقابل بیماریها، از بین رفتن بافت ریه، آسم کودکان، مرگ و میر زودرس وسرطان نقش عمدهای دارد.

اکسیدهایگوگرد (SOx)

دیاکسید گوگرد (SO2)که بیشتر از دیگر اکسیدهای گوگرد در هوا منتشر میشود،گازی است بیرنگ و بدبو که باعث تحریک مجاری تنفسی بخصوص حلق، بینی و حنجره شده وایجاد برونشیتهای مزمن، آسم و آمفیزم میکند. منبع اصلی تولید این گاز، احتراقگازوئیل و مازوت در منازل، کارخانجات و وسایل نقلیه موتوری است. درعینحال باید توجه داشت که یکی از مهمترین منابع تولید این گاز در ایران، خودروهایسنگین می باشد.

دلیل این مطلب وجود درصدنسبتا بالای گوگرد در سوختهای سنگین(گازوئیل، نفت خام و مازوت) است که در ایرانبسیار شایع می باشد.

شبیه سازی جریان هوا در فضاهای شهری

شبیه سازی CFD

شبیه سازی آتش و حریق

طراحی تهویه صنعتی و تهویه تونل و پارکینگ

شبیه سازی و تحلیل سیالاتی تهویه تونل و تهویه صنعتی

شرکت آراکو- محمد قربانعلی بیک

09124780268

021-66129745

021-66561974

www.araco.ir

[email protected]